Bài: Bố của Xi mông – Ngữ văn 9 tập 2 Phần đáp án chuẩn, hướng dẫn giải chi tiết cho từng bài tập có trong chương trình học của sách giáo khoa. Hi vọng, các em học sinh hiểu và nắm vững kiến thức bài học.
A. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
1. Tác giả:
Guy-đơ Mô-pát-xăng (1850-1893) là nhà văn Pháp, thuộc dòng dõi quý tộc nhưng gia đình đã sa sút. Mô-pát-xăng đã từng tham gia chiến tranh Pháp – Phổ (1870). Sau chiến tranh, do hoàn cảnh gia đình khó khăn, ông lên Pa-ri để kiếm sống. Từ đây, ông bắt đầu tạo dựng cuộc sống cho mình.
2. Tác phẩm
Nội dung:
Văn bản này là phần đầu của một truyện ngắn viết về một chú bé không có bố. Tình cảnh éo le đó đã gây cho chú biết bao chuyện phiền toái, thậm chí chú còn nghĩ đến chuyện tự tử. Nhờ có tấm lòng nhân hậu của một bác công nhân, chú bé không những đã có bố mà còn có thể tự hào về bố của mình. Nhà văn Guy- đơ- Mô- pa- xăng thể hiện những nét diễn biến tâm trang của ba nhân vật Xi- mông, Blăng- sốt, Phi- lip qua đó nhắc nhở chúng ta về lòng thương yêu bạn bè mở rộng ra là con người, và biết cảm thông trước những người có số phận bất hạnh
Bố cục:
- Đoạn 1 (từ đầu đến “em chỉ khóc hoài”): nỗi tuyệt vọng của Xi-mông.
- Đoạn 2 (tiếp đến “Người ta sẽ cho cháu… một ông bố”): bác Phi-líp gặp Xi-mông và an ủi em.
- Đoạn 3 (tiếp đến “bỏ đi rất nhanh”): bác Phi-líp đưa Xi-mông về với mẹ và nhận làm bố của em.
- Đoạn 4 (còn lại) Xi-mông đến trường và khoe với các bạn rằng em có một ông bố tên là Phi-líp.
B. Bài tập và hướng dẫn giải
Câu 1: trang 143 sgk Ngữ văn 9 tập 2
Hãy xác định từng phần nếu chia bài văn trên thành bốn phần căn cứ vào diễn biên của truyện: nỗi tuyệt vọng của Xi-mông; Phi-líp gặp Xi-mông và nói sẽ cho em một ông bố; Phi-líp đưa Xi-mông về nhà trả cho chị Blăng-sốt và nhận làm bố của em; Xi-mông đến trường nói với các bạn là có bố và tên bố em là Phi-líp.
Hướng dẫn trả lời Bài: Bố của Xi mông – Ngữ văn 9 tập 2
- Phần 1 (từ đầu đến “em chỉ khóc hoài”): nỗi tuyệt vọng của Xi-mông
- Phần 2 (tiếp … một ông bố): bác Phi-líp gặp Xi-mông và an ủi em.
- Phần 3 (tiếp … bỏ đi rất nhanh): bác Phi-líp đưa Xi-mông về với mẹ và nhận làm bố của em.
- Phần 4 (còn lại) : Xi-mông tin tưởng và nới với các bạn rằng em có bố Phi-líp.
Câu 2: trang 143 sgk Ngữ văn 9 tập 2
Xi-mông đau đớn vì sao? Nỗi đau đớn ấy được nhà văn khắc hoạ như thế nào qua những ý nghĩ, sự bộc lộ tâm trạng và cách nói năng của em trong bài văn?
Hướng dẫn trả lời Bài: Bố của Xi mông – Ngữ văn 9 tập 2
Xi-mông đau đớn vì bạn bè trêu chọc và đánh em vì em không có bố.
Nỗi đau đớn đó được bộc lộ qua ý nghĩ và hành động của em:
- Ý nghĩ bỏ nhà ra bờ sông định tự tử, cảnh vật khiến em nghĩ đến nhà, đến mẹ.
- Nỗi đau thể hiện ở những giọt nước mắt của em. Em khóc nhiều, buồn bã vô cùng, “em lại khóc, người em rung lên”,…
- Nỗi đau đớn tủi hơn còn biểu hiện ở cách nói năng của em. Em nói không nên lời, cứ bị ngắt quãng, các tiếng cứ lặp đi lặp lại.
Câu 3: trang 143 sgk Ngữ văn 9 tập 2
Qua hình ảnh ngôi nhà của chị Blăng-sốt, thái độ của chị đối vơi khách và nồi lòng của chị khi nghe con nói, chứng minh chị Blăng-sốt chẳng qua vì lầm lỡ mà sinh ra Xi-mông, chứ căn bản chị là người tốt.
Hướng dẫn trả lời Bài: Bố của Xi mông – Ngữ văn 9 tập 2
Qua hình ảnh ngôi nhà của chị Blăng-sốt, thái độ của chị đối vơi khách và nồi lòng của chị khi nghe con nói, chứng minh chị Blăng-sốt chẳng qua vì lầm lỡ mà sinh ra Xi-mông, chứ căn bản chị là người tốt:
- Blăng-sốt là cô gái một thời lầm lờ khiến cho Xi-mông trở thành đứa con không có bố. Nhưng thực ra chị là người phụ nữ đức hạnh, đứng đắn, chẳng qua bị lừa dối.
- Ngôi nhà của chị tuy nhỏ, quét vôi trắng, sạch sẽ, cuộc sống có khó khăn, nghèo đói nhưng chị sống đúng đắn, nghiêm túc.
- Bản chất của chị còn được bộc lộ qua thái độ của chị đối với khách. Chị khiến người lạ cảm giác không thể bỡn cợt được với vẻ nghiêm nghị “như muốn cấm đàn ông bước qua ngưỡng cửa”.
- Bản chất tốt còn bộc lộ ở nỗi lòng của chị khi nghe con nói bị bạn đánh vì không có bố, thương con chị “nước mắt lã chã”, đau đớn lặng ngắt.
Câu 4: trang 144 sgk Ngữ văn 9 tập 2
Nêu lên diễn biến tâm trạng của Phi-líp qua các giai đoạn: khi gặp Xi-mông; trên đường đưa Xi-mông về nhà; khi gặp chị Blăng-sốt; lúc đối đáp với Xi-mông.
Hướng dẫn trả lời Bài: Bố của Xi mông – Ngữ văn 9 tập 2
Diễn biến tâm trạng của Phi-lip:
- Mới đầu, gặp Xi-mông, bác rất thương em, lựa lời an ủi em và có những suy nghĩ khá thú vị.
- Khi đưa Xi-mông về nhà, Phi-líp nghĩ bụng có thể đùa cợt với chị Blăng- sốt nhưng đó là một suy nghĩ mang ẩn ý không được trong sáng lắm nhưng lại làm cho câu chuyện thêm hấp dẫn.
- Khi gặp chị Blăng-sốt: nhận ra ý nghĩ sai lầm của mình, lúng túng.
- Cuối cùng, khi đôi đáp với Xi-mông, phần vì thương Xi-mông, phần vì cảm mến Blăng-sốt, bác nói nửa như thật là bác vui lòng làm bố của Xi-mông. Phi-líp quyết định mở lòng mình đón nhận chú bé, bác đã mang lại cho Xi-mông niềm vui, niềm tin, niềm hạnh phúc trong cuộc sống.
Phần tham khảo mở rộng
Câu 1: Viết đoạn văn ngắn nêu cảm nhận về nhân vật Xi-mông
Hướng dẫn trả lời Bài: Bố của Xi mông – Ngữ văn 9 tập 2
Trong chúng ta, ai cũng mong có một cuộc sống gia đình hạnh phúc, có đủ cha mẹ và sống trong bầu không khí yêu thương. Nhưng không phải ai cũng có được sự may mắn đó. Cậu bé Xi-mông trong tác phẩm Bố của Xi-mông luôn khao khát yêu thương và ước mong về một cuộc sống gia đình đầy đủ cha mẹ. Em phải chịu cảnh bất hạnh khi sống thiếu hụt tình cảm của người bố. Vì vậy, em đã nhận sự châm chọc, chê cười từ các bạn, đó như những mũi dao vô tình khứa vào trái tim thơ dại, bé bỏng. Em không thể sống trong tủi nhục vì “không có bố” nên tìm ra bờ sông với ý định tự tử, để xoa dịu nỗi đau trong lòng. Thật đáng thương cho một tâm hồn thơ dại, em cũng khát khao một hạnh phúc bình thường như bao đứa trẻ khác. Em khóc nức nở như giải tỏa bao nỗi ấm ức trong lòng. Và rồi, bác Phi-lip xuất hiện như chiếc phao cầu cứu, như cơn mưa tưới mát tâm hồn em. Em mong mỏi được gọi một tiếng bố và bác Phi-lip đã nhận lời. Đó như một cái kết có hậu, khao khát nhỏ nhoi trong em đã thành hiện thực khi được gọi đầy đủ hai tiếng mẹ cha. Truyện gửi gắm một thông điệp đến chúng ta: Hãy đối xử yêu thương, cảm thông, đừng cười cợt trên nỗi bất hạnh của người khác. Đó là tiếng lòng cảm thông cảm tác giả với những em bé bất hạnh, thiếu thốn tình thương như cậu bé Xi-mông.
Câu 2: Viết đoạn văn ngắn nêu cảm nhận của em về nhân vật Phi lip
Hướng dẫn trả lời Bài: Bố của Xi mông – Ngữ văn 9 tập 2
Một trái tim sẽ sưởi ấm một trái tim,một tình cảm chân thành có thể cứu rỗi một tâm hồn đang chìm trong khổ đau và bất hạnh. Câu chuyện về nhân vật Phi-lip trong tác phẩm Bố của Xi-mông khiến chúng ta thật cảm động. Giữa những đau khổ và tủi nhục vì nỗi đau không có bố, cậu bé Xi-mông đã tìm đến bờ sông với ý định tự tử để quên đi tất cả. Và trong lúc ấy, bác thợ rèn Phi-lip đã xuất hiện như một vị thần mang đến niềm vui và hi vọng cho em. Bác xuất hiện với dáng vẻ cao lớn, bộ râu đen, quăn và nhìn em nhân hậu. Khi biết được câu chuyện cả em, bác đã dắt tay em về nhà và trong lời đề nghị bất ngờ của Xi-mông, bác đã trở thành bố của em. Với nhiều người, hành động này có thể là nhất thời để xoa dịu nỗi buồn của cậu bé. Thế nhưng, ẩn sâu trong con người bác là tấm lòng nhân hậu, cao cả. Việc làm của con người có tấm lòng nhân hậu ấy là đại diện cho sự công bằng, lòng nhân ái, giúp các nhân vật bị đau khổ, bất hạnh có niềm tin hơn vào cuộc sống. Họ là những con người bình thường nhưng làm nên những điều phi thường trong cuộc sống. Nhân vật đã truyền tải một thông điệp vô cùng ấm áp đến mọi người: hãy trao đi yêu thương để nhận lại yêu thương nhiều hơn thế.
Câu 3: Giá trị nội dung và nghệ thuật văn bản Bố của Xi-mông
Hướng dẫn trả lời Bài: Bố của Xi mông – Ngữ văn 9 tập 2
Nội dung: Đoạn trích khắc họa hình tượng cậu bé Xi mông. Truyện cảm thông với những nỗi đau hoặc lỡ lầm của người khác. Đồng thời, nhắc nhở về lòng yêu thương bạn bè, rộng ra là lòng yêu thương con người.
Nghệ thuật
- Nghệ thuật miêu tả, khắc họa diện mạo nhân vật được sử dụng thành công, nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn… là nét đặc sắc trong đoạn trích
- Nghệ thuật kể chuyện tự nhiên, hấp dẫn.
- Truyện được kể theo trình tự diễn biến của các sự kiện tiếp nối nhau, không hể đảo ngược thời gian. Cách kể như vậy có vẻ đơn giản nhưng truyện vẫn hấp dẫn vì tác giả đã lựa chọn, sáng tạo những tình tiết bất ngờ mà hợp lí, có mối quan hệ nhân quả chặt chẽ.
Phần tham khảo mở rộng
Câu 1: Giá trị nội dung và nghệ thuật truyện ngắn Con chó Bấc
Hướng dẫn trả lời Bài: Bố của Xi mông – Ngữ văn 9 tập 2
Nội dung: Văn bản là bài ca ca ngợi lòng nhân ái : Con người và loài vật đều cần đến tinh yêu thương. Tình yêu thương nào cũng cần chân thật, sâu nặng và thuỷ chung. Qua đó bộc lộ những nhận xét tinh tế của tác giả về con chó Bấc đồng thời thể hiện tình cảm của tác giả với loài vật.
Nghệ thuật:
- Không sử dụng nhân hóa một cách triệt để. Chỉ qua lời kể chuyện cũng đã bộc lộ “tâm hồn” của con chó Bấc.
- Nhà văn đứng ngoài quan sát miêu tả chứ không nhập vào nhân vật, đống vai nhân vật.
- Đi sâu miêu tả nội tâm (tâm hồn) loài vật bằng trí tưởng tượng phong phú .
- Truyện vẫn rất sinh động, chân thật, nhờ tài năng quan sát, vốn hiểu biết và tình cảm của tác giả với loài vật.
Câu 2: Hãy nêu ngắn gọn những nội dung chính và chi tiết kiến thức trọng tâm bài học ” Bố của Xi mông”
Hướng dẫn trả lời Bài: Bố của Xi mông – Ngữ văn 9 tập 2
A. Ngắn gọn những nội dung chính
1. Giới thiệu chung
- Tác giả: Guy-đơ Mô-pát-xăng (1850-1893) là nhà văn Pháp, thuộc dòng dõi quý tộc nhưng gia đình đã sa sút. Mô-pát-xăng đã từng tham gia chiến tranh Pháp – Phổ (1870).
- Tác phẩm: trích từ truyện ngắn cùng tên của Mô-pa-xăng.
2. Phân tích tác phẩm
a. Nhân vật Xi-Mông:
* Tâm trạng của Xi-Mông:
- Có cảm giác uể oải thường thấy sau khi khóc.
- Em nghĩ đến nhà, rồi nghĩ đến mẹ… em lại khóc.
- Em chẳng nhìn thấy gì quanh em nữa mà chỉ khóc hoài
→ Giành nhiều những câu văn miêu tả tâm trạng của Xi-Mông → một tâm trạng đau buồn, tuyệt vọng trước hoàn cảnh thực tại của em
=> Cuộc sống thiếu thốn cả vật chất lẫn tinh thần: “Nó độ bảy, tám tuổi. Nó hơi xanh xao, rất sạch sẽ, vẻ nhút nhát, gần như vụng dại”.
=> Là một đứa trẻ bất hạnh, luôn với sống với nỗi đau không có bố: muốn tìm đến cái chết, muốn bác Phi-líp làm cha mình.
b. Nhân vật bà Blăng-sốt:
- Là một người phụ nữ xinh đẹp nhất vùng nhưng tính lại dễ tin người → bị một người đàn ông lừa dối, phụ tình và là nguyên nhân khiến con của mình không có cha.
- Là một người mẹ hết mực yêu thương con của mình.
c. Nhân vật bác Phi-líp:
- Hình dáng: Là một bác thợ cao lớn, râu tóc đen, quăn, bàn tay chắc nịch, vẻ mặt nhân hậu.
- Là một người đàn ông nhân hậu, vị tha: yêu thương Xi-mông ngay từ lần đầu tiên gặp gỡ, cầu hôn mẹ Xi-mông vì thương cậu bé.
=>Đó là một người nhân hậu, tốt bụng, giàu tình yêu thương, cảm thông với hoàn cảnh của người khác
B. Phân tích chi tiết nội dung bài thơ
1. Nhân vật Xi-Mông:
- Xi-mông với một cuộc sống khổ sở, thiếu thốn cả vật chất lẫn tinh thần. Mô-pa-xăng đã mô tả Xi-mông: “Nó độ bảy, tám tuổi. Nó hơi xanh xao, rất sạch sẽ, vẻ nhút nhát, gần như vụng dại”. Cái “xanh xao”, cái “nhút nhát”, “vụng dại” đó phần nào đã thể hiện được cuộc sống thiếu thốn về vật chất và vắng đi tình cha của Xi-mông.
- Hoàn cảnh của Xi-mông: là một đứa trẻ bất hạnh, luôn với sống với nỗi đau không có bố:
- Vì lí do ấy mà cậu bé còn thậm chí tìm đến cái chết. Thật may mắn thay thiên nhiên tươi đẹp, đầy sức sống đã khiến em chợt nhớ tới mẹ của mình, nghĩ đến ngôi nhà nhỏ xinh xắn nên đã từ bỏ ý định dại dột của mình. Và em đã khóc, khóc cho bớt tủi hờn, cay đắng: “Người em rung lên, em quỳ xuống và đọc kinh cầu nguyện như trước khi đi ngủ. Nhưng em không đọc hết được vì những cơn nức nở lại kéo đèn, dồn dập, xốn xang choáng ngợp lấy em. Em chẳng nghĩ ngợi gì nữa, chẳng nhìn thấy gì quanh em nữa mà chỉ khóc hoài”.
- Và rồi điều may mắn đã đến với em khi em gặp được chú Phi-líp. Em tâm sự: “Em trả lời, mắt đẫm lệ, giọng nghẹn ngào: Chúng nó đánh cháu… vì… cháu… cháu… không có bố… không có bố”. Cái giọng nghẹn ngào rồi kết thúc lại bằng ba chữ “không có bố” nghe thật xót xa làm sao. Câu chuyện như được đẩy lên cao trào khi bác Phi-líp đưa Xi-mông về nhà, cậu bé gặp mẹ trong tâm trạng tủi mừng: “Xi-mông nhảy lên ôm lấy cổ mẹ, lại òa khóc và bảo: Không, mẹ ơi, con muốn nhảy xuống sông cho chết đuối, vì chúng nó đánh con… đánh con… tại con không có bố”.
- Tiếp đến là những câu hỏi dồn dập của cậu bé như sợ rằng bác Phi-lip sẽ đổi ý:” Bác có muốn làm bố cháu không ?/ Thế nhé! Bác Phi – líp, bác là bố cháu.” → Lời đối thoại rất tự nhiên, thể hiện những khát khao và và ngây thơ của Xi – mông, em khát khao cả những điều bình dị nhất, thật tội nghiệp, đáng thương.
2. Nhân vật bà Blăng-sốt.
- Mẹ của Xi mông là người phụ nữ nhân hậu giàu lòng thương con và rất tự trọng và cũng là người bất hạnh,thiệt thòi. Bà dễ tin người chính vì thế bà bị một người đàn ông lừa dối, phụ tình và là nguyên nhân khiến con của mình không có cha. Và hơn tất cả, chị là một người mẹ hết mực yêu thương con của mình. Khi nghe Xi-mông kể là cậu bé bị đánh vì không có bố, tấm lòng người mẹ đau đớn đến tận xương tủy, chị chỉ biết ôm con và mặc cho nước mắt tuôn rơi. Rồi khi nghe con mình hỏi bác Phi-líp có muốn làm bố nó không chị chỉ biết dựa vào tường, tay ôm ngực, quằn quại và đau đớn. Suy cho cùng mẹ của Xi-mông cũng chỉ là một người phụ nữ đôn hậu bình thường nhưng lại bị một kẻ phụ tình lừa dối khiến cho chính mình và đứa con rơi vào cảnh thiếu đi tình thương của cha.
3. Nhân vật bác Phi-líp.
- Bác thợ Phi-líp là điểm tựa cho câu chuyện thương tâm mà thật ấm áp tình người. Cuộc gặp gỡ giữa bác với Xi-mông vừa ngẫu nhiên vừa là tất nhiên, quy luật thương người như thương mình. Câu hỏi đầu tiên với đứa bé đầy tâm sự (ngồi bên dòng sông, ngồi bên cái chết) âu yếm biết bao : “Có điều gì làm cháu buồn phiền đến thế, cháu ơi ?”. Nhu cầu được chia sẻ, được gánh chịu, được bảo vệ đối với bác Phi-líp gần giống với một bản năng. Đó là một con người – đúng nghĩa – ở thái độ không thể thờ ơ, lạnh nhạt, quay lưng với nỗi khổ của con người, dù con người ấy chỉ là một sinh linh bé nhỏ, và cũng vô danh như bác.
- Hành động nhận làm bố của XI mông mới đầu cốt chỉ là để an ủi và khích lộ đứa trẻ đứng lên: “Thôi nào… đừng buồn nữa, cháu ơi”, “Người ta sẽ cho cháu…. một ông bố”. Nhưng khi đến nhà của mẹ con Xi-mông rồi, nụ cười hồn nhiên và bao dung vì sao vụt tắt ? Làm sao có thể bỡn cợt được với một “cô gái cao lớn, xanh xao đứng nghiêm nghị trước cửa nhà mình”. Đó là một giới hạn mà con người giàu tướng tượng nhất cũng không thể vượt qua. Bác Phi-líp cảm thấy mình không được phép bước qua ngưỡng cửa ngôi nhà ấy. Người đàn ông từng trải đã phải bối rối như một đứa trẻ thơ, dại dột một cách thật thà trước một vấn đề quá phức tạp mà anh ta đang gặp phải và không biết xử lí ra sao.
- Cái hay của nhà văn là đã để bác Phi-líp tự cảm nhận vẻ đẹp của bà Blăng-sốt qua cuộc nói chuyện của hai người họ. Phẩm chất tốt đẹp của Blăng-sốt đã phần nào khiến bác Phi-líp càng muốn vượt qua những định kiến của người đời để đem đến hạnh phúc cho hai mẹ con Xi-mông. Bởi vậy nói về nhân vật bác Phi-líp có người ví đây được coi là đại diện của nhà văn, đại diện cho những tấm lòng nhân ái.
4. Tổng kết
- Nội dung- Ý nghĩa:
- Nhà văn đã thể hiện sắc nét diễn biến tâm trạng, phẩm chất của ba nhân vật
- Nhắc nhở chúng ta về thái độ sống phải giàu lòng thương bè bạn yêu con người thông cảm, chia sẻ với những nội đau, sự lầm lỡ của người khác.
- Nghệ thuật: Miêu tả tâm lí các nhân vật cụ thể chi tiết và tinh tế.
Giới thiệu về Hội Gia sư Đà Nẵng – Trung tâm gia sư dạy kèm tại nhà
Chúng tôi tư vấn miễn phí phụ huynh tuyển gia sư dạy kèm tại nhà Đà Nẵng.
Chúng tôi luôn đặt chất lượng dạy và học lên hàng đầu, giới thiệu gia sư uy tín dạy các môn, các lớp từ cấp 1, 2, 3, luyện thi lớp 10, luyện thi đại học.
Phụ huynh đừng quá lo lắng địa chỉ Hội Gia sư Đà Nẵng xa nhà của quý phụ huynh. Trong danh sách sinh viên cộng tác làm gia sư dạy kèm tại nhà, chúng tôi luôn sẵn sàng hàng trăm gia sư với tiêu chí:
- Trong khu vực gần nhà phụ huynh để tiện gia sư di chuyển
- Phù hợp với yêu cầu của phụ huynh về giới tính, kỹ năng, kinh nghiệm, chuyên môn
- Gia sư vui vẻ, nhiệt tình thân thiện.
- Xác định dạy kèm tại nhà cho học sinh lâu dài theo thời gian yêu cầu của phụ huynh.
Hội Gia sư Đà Nẵng tự hào là Trung tâm gia sư dạy kèm tại nhà uy tín với phụ huynh và gia sư
Tư vấn miễn phí phụ huynh tuyển gia sư dạy kèm tại nhà, giới thiệu gia sư nhiệt tình, hiệu quả.
Điện thoại: 0934490995
Địa chỉ: 159 Yên Khê 2, Thanh Khê, Đà Nẵng, Việt Nam
Website: https://hoigiasudanang.com
Facebook: https://facebook.com/hoigiasudanang
Google Maps: https://g.page/HoiGiasuDaNang
