Bài 15: Phong trào cách mạng ở Trung Quốc và Ấn Độ (1918 – 1939)

Từ năm 1918 kéo dài suốt 20 năm đến chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra, Châu Á đã có những biến chuyển to lớn về kinh tế, chính trị, xã hội. Những điếu đó đã khiến cuộc đấu tranh giành độc lập ở đây cũng có những bước phát triển mới, ta tìm hiểu điều này qua phong trào cách mạng ở Trung Quốc, ấn Độ. Hai nước lớn này ở Châu Á và cũng chính là nội dung chính của bài “Phong trào cách mạng ở Trung Quốc và Ấn Độ” lịch sử 11.

A. Kiến thức trọng tâm

I. Phong trào cách mạng ở Trung Quốc (1919 – 1939)

1. Phong trào Ngũ Tứ và sự thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc

a. Phong trào Ngũ tứ

  • Mục tiêu đấu tranh: Chống đế quốc, chống phong kiến.
  • Lực lượng: Học sinh, sinh viên, … công nhân.
  • Quy mô: Bắc Kinh lan rộng 22 Tỉnh và 150 Thành phố trong cả nước.
  • Ý nghĩa:
    • Giai cấp công nhân trở thành một lực lượng cách mạng độc lập.
    • Đánh dấu bước chuyển từ Cách mạng dân chủ tư sản kiểu cũ sang Cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới.

b. Sự thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc

  • Điều kiện, sự thành lập:
    • Phong trào yêu nước, phong trào công nhân phát triển mạnh.
    • Chủ nghĩa Mác – Lênin được truyền bá sâu rộng trong nhân dân, đặc biệt giai cấp công nhân.

=> Đảng Cộng sản Trung Quốc thành lập (Tháng 7/1921)

  • ý nghĩa: Đánh dấu bước ngoặt quan trọng của cách mạng Trung Quốc.

2. Chiến tranh Bắc phạt (1926 – 1927) và Nội chiến Quốc – Cộng (1927 – 1937).

a. Chiến tranh Bắc phạt

  • Đảng Cộng sản hợp tác với Quốc dân Đảng nhằm tiêu diệt các tập đoàn Quân phiệt thống trị ở Bắc Dương.
  • Do Quốc dân Đảng chống lại nên cuộc chiến tranh kết thúc vào tháng 07/1927.

b. Nội chiến Quốc – Cộng

  • Diễn biến: 1927 – 1937
    • Quân đội Tưởng Giới Thạch tổ chức 5 cuộc vây quét lớn vào căn cứ cách mạng của Đảng Cộng sản nhưng đều bị thất bại.
    • Để bảo toàn lực lượng, tháng 10/1934 Hồng Quân công nông thực hiện cuộc “vạn lí trường chinh” rút khỏi căn cứ cách mạng, tiến lên phía bắc.
    • Tháng 1/1935 Mao Trạch Đông trở thành người lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc.
    • Tháng 7/1937, Nhật xâm lược Trung Quốc, Đảng cộng sản đề nghị Quốc dân đảng đình chỉ nội chiến đê chống Nhật.

II. Phong trào độc lập dân tộc ở ấn Độ (1918 – 1939)

a. Giai đoạn 1918 – 1929

  • Nguyên nhân: Hậu quả của chiến tranh thế giới thứ nhất => Mâu thuẫn xã hội căng thẳng.
  • Phong trào độc lập những năm 1918 – 1922:
    • Mục tiêu: Chống Anh.
    • Lãnh đạo: Đảng Quốc Đại đứng đầu là M.Gan-di.
    • Biện pháp: Hoà bình, không dùng bạo lực: biểu tình, bãi công…
    • Lực lượng: Nông dân, công nhân, thị dân.

=>Tháng 12 năm 1925 Đảng Cộng sản ấn Độ thành lập.

b. Giai đoạn 1929 – 1939:

  • Nguyên nhân: Hậu quả nặng nề của khủng hoảng kinh tế thế giới.
  • Phong trào độc lập những năm 30:
    • Mục tiêu: Chống Anh.
    • Lãnh đạo: Đảng Quốc Đại đứng đầu là M.Gan-di.
    • Biện pháp: hoà bình, không dùng bạo lực: các chiến dịch bất hợp tác
    • Lực lượng: Các lực lượng chính trị liên kết thành mặt trận thống nhất.

* Kết luận chung:

  • Khuynh hướng Cách mạng tư sản có sự chuyển biến hướng tới mục tiêu dân tộc, dân chủ.
  • Xuất hiện một khuynh hướng mới: Khuynh hướng Cách mạng vô sản, khuynh hướng này ngày càng có vị trí quan trọng trong phong trào giải phóng dân tộc ở một số nước: khi các Đảng Cộng được sản thành lập.

B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI

Hướng dẫn trả lời câu hỏi giữa bài

Câu 1: Trang 80 – sgk lịch sử 11

Phong trào Ngũ Tứ có ý nghĩa như thế nào đối với cách mạng Trung Quốc?

Trả lời câu hỏi Bài 15: Phong trào cách mạng ở Trung Quốc và Ấn Độ (1918 – 1939)

Ý nghĩa của phong trào Ngũ Tứ đối với cách mạng Trung Quốc:

  • Giai cấp công nhân trở thành một lực lượng cách mạng độc lập. Là giai cấp có khả năng lãnh đạo cách mạng Trung Quốc giành thắng lợi.
  • Đánh dấu bước chuyển từ Cách mạng dân chủ tư sản kiểu cũ sang Cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới.
  • Tạo điều kiện thuận lợi để truyền bá chủ nghĩa Mác – Lê Nin vào Trung Quốc, dẫn tới sự thành lập của Đảng cộng sản Trung Quốc.

Câu 2: Trang 81 – sgk lịch sử 11

Nội chiến Quốc – Cộng (1927 – 1937) diễn ra như thế nào?

Trả lời câu hỏi Bài 15: Phong trào cách mạng ở Trung Quốc và Ấn Độ (1918 – 1939)

Diễn biến của nội chiến Quốc – Cộng (1927 0 1937):

  • Quân đội Tưởng Giới Thạch tổ chức 5 cuộc vây quét lớn vào căn cứ cách mạng của Đảng Cộng sản nhưng đều bị thất bại.
  • Để bảo toàn lực lượng, tháng 10/1934 Hồng Quân công nông thực hiện cuộc “vạn lí trường chinh” rút khỏi căn cứ cách mạng, tiến lên phía bắc.
  • Tháng 1/1935 Mao Trạch Đông trở thành người lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc.
  • Tháng 7/1937, Nhật xâm lược Trung Quốc, Đảng cộng sản đề nghị Quốc dân đảng đình chỉ nội chiến đê chống Nhật.

Câu 3: Trang 82 – sgk lịch sử 11

Nêu những nét chính của phong trào độc lập dân tộc ở Ấn Độ trong những năm 1918 – 1929?

Trả lời câu hỏi Bài 15: Phong trào cách mạng ở Trung Quốc và Ấn Độ (1918 – 1939)

Giai đoạn 1918 – 1929

  • Nguyên nhân: Hậu quả của chiến tranh thế giới thứ nhất => Mâu thuẫn xã hội căng thẳng.
  • Phong trào độc lập những năm 1918 – 1922:
    • Mục tiêu: Chống Anh.
    • Lãnh đạo: Đảng Quốc Đại đứng đầu là M.Gan-di.
    • Biện pháp: Hoà bình, không dùng bạo lực: biểu tình, bãi công…
    • Lực lượng: Nông dân, công nhân, thị dân.

=>Tháng 12 năm 1925 Đảng Cộng sản ấn Độ thành lập.

Giai đoạn 1929 – 1939:

  • Nguyên nhân: Hậu quả nặng nề của khủng hoảng kinh tế thế giới.
  • Phong trào độc lập những năm 30:
    • Mục tiêu: Chống Anh.
    • Lãnh đạo: Đảng Quốc Đại đứng đầu là M.Gan-di.
    • Biện pháp: hoà bình, không dùng bạo lực: các chiến dịch bất hợp tác
    • Lực lượng: Các lực lượng chính trị liên kết thành mặt trận thống nhất.

Câu 4: Trang 83 – sgk lịch sử 11

Nêu những nét nổi bật của phong trào độc lập dân tộc ở Ấn Độ trong những năm 1929 – 1939?

Trả lời câu hỏi Bài 15: Phong trào cách mạng ở Trung Quốc và Ấn Độ (1918 – 1939)

Do hậu quả nặng nề của cuộc khủng hoảng 1929 – 1933 lại làm bùng lên làn sóng đấu tranh mới ở Ấn Độ.

Nét chính của phong trào đấu tranh của Ấn Độ thời kỳ (1929 – 1939):

  • Đầu năm 1930 bất hợp tác với thực dân Anh ,Gan-đi thực hiện đi bộ dài 300 km để phản đối chính sách độc quyền muối của thực dânAnh..
  • Tháng 12 -1931 chiến dịch bất hợp tác mới được mọi người ủng hộ.
  • Để đối phó, thực dân Anh tăng cường khủng bố, đàn áp, thực hiện chính sách mua chuộc, chia rẽ hàng ngũ cách mạng. Tuy nhiên, phong trào vẫn diễn ra sôi động.,liên kết tất cả các lực lượng để hình thành Mặt trần thống nhất
  • Tháng 9/1939 Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, phong trào cách mạng ở Ấn Độ chuyển sang thời kỳ mới.

Hướng dẫn trả lời câu hỏi cuối bài

Câu 1: Trang 83 – sgk lịch sử 11

Lập bảng thống kê các sự kiện tiêu biểu của cách mạng Trung Quốc trog những năm 1919 – 1939?

Trả lời câu hỏi
Thời gianSự kiện
Ngày 4/5/1919Phong trào Ngũ tứ nhằm phản đối âm mưu xâu xé Trung Quốc của các nước đế quốc.
Tháng 7/1921Đảng Cộng sản Trung Quốc được thành lập.
Từ 1926 – 1927Đảng Cộng sản hợp tác với Quốc dân Đảng
Từ 1927 – 1937Nội chiến Quốc – Cộng
Tháng 1/1935Mao Trạch Đông trở thành người lãnh đạo của ĐCS Trung Quốc
Tháng 7/1937Quân Nhật phát động cuộc chiến tranh xâm lược Trung Quốc.
Hội Gia sư Đà Nẵng

Câu 2: Trang 83 – sgk lịch sử 11

Hãy nhận xét về giai cấp lãnh đạo và con đường đấu tranh của cách mạng Ấn Độ trong những năm 1918 – 1939

Trả lời câu hỏi

Giai cấp lãnh đạo của cách mạng Ấn Độ chính là Đảng Quốc Đại mà đứng đầu là M. Gan – đi, một lãnh tụ có uy tín và có ảnh hưởng lớn đối với nhân dân Ấn Độ.

Con đường đầu tranh bằng cách biện pháp hòa bình, không sử dụng bạo lực (như biểu tình hòa bình, bãi công ở các nhà máy, công sở, bãi khóa ở các trường học…Phong trào bất bại, bất hợp tác …được nhân dân đồng lòng ủng hộ. Tháng 12/1925 Đảng Cộng Sản Ấn Độ ra đời thúc đẩy làn sóng đấu tranh chống thực dân Anh của nhân dân Ấn Độ.

Câu 3: Trang 83 – sgk lịch sử 11

Tìm hiểu những nét lớn về cuộc đời và hoạt động của Mao Trạch Đông và M. Gan-đi?

Trả lời câu hỏi

Cuộc đời và hoạt động của Mao Trạch Đông:

  • Mao Trạch Đông sinh ngày 26 tháng 12 năm 1893, mất ngày 9 tháng 9 năm 1976. Ông là Chủ tịch Đảng Cộng sản Trung Quốc từ năm 1943 đến khi qua đời.
  • Dưới sự lãnh đạo của Mao trạch Đông, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã giành thắng lợi trong cuộc nội chiến với Quốc Dân Đảng, lập nên nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (CHNDTH) năm 1949 và trở thành đảng cầm quyền ở Trung Quốc.
  • Mao Trạch Đông là người có công trong việc gần như thống nhất được Trung Quốc, đưa Trung Quốc thoát khỏi ách áp bức của ngoại bang kể từ cuộc Chiến tranh Nha phiến cuối thế kỷ 19….

Cuộc đời và hoạt động của M.Gan –đi:

  • M. Gan-đi (1869 – 1948), là nhà yêu nước Ấn Độ (tâm hồn vĩ đại) và được nhân dân gọi là “thánh, là lãnh tụ Đảng Quốc đại với đường lối đấu tranh bất bạo động.
  • Ông sinh ra trong một gia đình khá giả, tốt nghiệp ngành luật ở Anh đã từng làm cố vấn luật cho một công ti ở Nam Phi và tham gia vào hoạt động chống chế độ phân biệt chủng tộc và chủ nghĩa thực dân.
  • Năm 1915, ông về nước vận động phong trào đấu tranh bất bạo động chống thực dân Anh. Sau khi Ấn Độ giành được độc lập (1947), ông đã ra sức hoạt động để ngăn chặn chiến tranh “huynh đệ tương tàn” giữa người Hồi giáo và Ấn Độ giáo. Ngày 30-1-1948, Gan-đi bị một phần tử phản động ám sát.

Giới thiệu về Hội Gia sư Đà NẵngTrung tâm gia sư dạy kèm tại nhà

Chúng tôi tư vấn miễn phí phụ huynh tuyển gia sư dạy kèm tại nhà Đà Nẵng.
Chúng tôi luôn đặt chất lượng dạy và học lên hàng đầu, giới thiệu gia sư uy tín dạy các môn, các lớp từ cấp 1, 2, 3, luyện thi lớp 10, luyện thi đại học.
Phụ huynh đừng quá lo lắng địa chỉ Hội Gia sư Đà Nẵng xa nhà của quý phụ huynh. Trong danh sách sinh viên cộng tác làm gia sư dạy kèm tại nhà, chúng tôi luôn sẵn sàng hàng trăm gia sư với tiêu chí:

  • Trong khu vực gần nhà phụ huynh để tiện gia sư di chuyển
  • Phù hợp với yêu cầu của phụ huynh về giới tính, kỹ năng, kinh nghiệm, chuyên môn
  • Gia sư vui vẻ, nhiệt tình thân thiện.
  • Xác định dạy kèm tại nhà cho học sinh lâu dài theo thời gian yêu cầu của phụ huynh.

Hội Gia sư Đà Nẵng tự hào là Trung tâm gia sư dạy kèm tại nhà uy tín với phụ huynh và gia sư

Tư vấn miễn phí phụ huynh tuyển gia sư dạy kèm tại nhà, giới thiệu gia sư nhiệt tình, hiệu quả.
Điện thoại: 0934490995
Địa chỉ: 159 Yên Khê 2, Thanh Khê, Đà Nẵng, Việt Nam
Website: https://hoigiasudanang.com
Facebook: https://facebook.com/hoigiasudanang
Google Maps: https://g.page/HoiGiasuDaNang

Gia sư dạy kèm tại nhà ở Đà Nẵng

(Visited 42 times, 1 visits today)

Leave a Comment